Τελευταία Νέα
Άμυνα – Διπλωματία

Μεγάλο παιχνίδι Erdogan σε Λιβύη, Συρία: Από το τουρκολιβυκό μνημόνιο στην ενοποίηση στρατών – Ανοίγει νέο μέτωπο με Ελλάδα, Ισραήλ

Μεγάλο παιχνίδι Erdogan σε Λιβύη, Συρία:  Από το τουρκολιβυκό μνημόνιο στην ενοποίηση στρατών – Ανοίγει νέο μέτωπο με Ελλάδα, Ισραήλ
Η Τουρκία, που το 2019-2020 στήριξε στρατιωτικά την κυβέρνηση της Τρίπολης απέναντι στην επίθεση του Khalifa Haftar, επιχειρεί πλέον να αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή ανάμεσα στις δύο πλευρές της διαιρεμένης χώρας
Η Άγκυρα επιχειρεί να εδραιώσει την επιρροή της σε ολόκληρη τη Λιβύη, προσεγγίζοντας ακόμη και το στρατόπεδο του Haftar.
Η αναγνώριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το ανατολικό κοινοβούλιο και οι συνομιλίες για την ενοποίηση των στρατιωτικών δομών δημιουργούν νέα δεδομένα, με άμεσο ενδιαφέρον για την Αθήνα.
Το μεγάλο παιχνίδι του Recep Tayyip Erdogan στη Λιβύη περνά σε νέα φάση.
Η Τουρκία, που το 2019-2020 στήριξε στρατιωτικά την κυβέρνηση της Τρίπολης απέναντι στην επίθεση του Khalifa Haftar, επιχειρεί πλέον να αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή ανάμεσα στις δύο πλευρές της διαιρεμένης χώρας.
Σύμφωνα με το λιβυκό δίκτυο Fawasel και την αραβική εφημερίδα Al Araby Al Jadeed, η Άγκυρα οργανώνει συνομιλίες για την ενοποίηση των στρατιωτικών δομών της ανατολικής και της δυτικής Λιβύης.
Στις επαφές φέρονται να συμμετέχουν ο Saddam Haftar, γιος του Khalifa Haftar και αναπληρωτής διοικητής των ανατολικών δυνάμεων, και ο Abdelsalam al-Zoubi, υφυπουργός Άμυνας της κυβέρνησης της Τρίπολης.
Στο τραπέζι βρίσκονται η κατανομή των στρατιωτικών αρμοδιοτήτων και η δημιουργία κοινής δομής διοίκησης, με τη Sirte να εξετάζεται ως πιθανό κέντρο συντονισμού.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί η υπογραφή οριστικής συμφωνίας.

Khalifa Haftar
Η Τουρκία προσεγγίζει το στρατόπεδο Haftar


Η τουρκική στρατηγική έχει αλλάξει αισθητά. Από βασικός στρατιωτικός υποστηρικτής της Τρίπολης, η Άγκυρα επιδιώκει σήμερα να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους και με την ανατολική Λιβύη, διεκδικώντας λόγο στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας.
Για τον Erdogan, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η διατήρηση των κεκτημένων στη δυτική Λιβύη, αλλά η επέκταση της τουρκικής επιρροής σε ολόκληρη τη χώρα.
Εάν η προσπάθεια ενοποίησης των στρατιωτικών δομών προχωρήσει με την Άγκυρα σε ρόλο διαμεσολαβητή, η Τουρκία θα αποκτήσει πρόσθετα ερείσματα στην ασφάλεια και στις πολιτικές ισορροπίες της χώρας.
Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της απόφασης του ανατολικού κοινοβουλίου, στις 20 Οκτωβρίου, να εγκρίνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί αλλαγή στάσης από ένα στρατόπεδο που στο παρελθόν είχε απορρίψει τη συμφωνία. Παράλληλα, προσφέρει στην Ankara ένα πρόσθετο διπλωματικό επιχείρημα, χωρίς ωστόσο να επιλύει τη διεθνή νομική διαφορά για τις θαλάσσιες οριοθετήσεις.
Hakan Fidan, Libya Ulusal Ordusu Genel Komutan Yardımcısı Hafter ile Görüştü - Haberler
Saddam Haftar – Hakan Fidan

Εμπόδια στην ενοποίηση


Η διαδικασία, πάντως, δεν προχωρά χωρίς αντιδράσεις.
Στις 23 Οκτωβρίου, ο πρόεδρος του Προεδρικού Συμβουλίου της Λιβύης, Mohamed al-Menfi, ζήτησε να μην υπογραφεί καμία δεσμευτική συμφωνία για την ενοποίηση των ενόπλων δυνάμεων χωρίς προηγούμενη έγκριση από τα αρμόδια θεσμικά όργανα.
Σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, απαιτείται η εμπλοκή του υπουργού Άμυνας, της Κοινής Στρατιωτικής Επιτροπής «5+5» και της ανώτατης στρατιωτικής διοίκησης. Οι προπαρασκευαστικές συνομιλίες μπορούν να συνεχιστούν, αλλά η υπογραφή δεσμευτικών κειμένων χωρίς τις προβλεπόμενες εγκρίσεις δεν επιτρέπεται.
Το εμπόδιο αναδεικνύει τη δυσκολία του εγχειρήματος. Η Λιβύη παραμένει διαιρεμένη ανάμεσα στην κυβέρνηση του Abdul Hamid Dbeibeh στην Τρίπολη και στις ανατολικές δομές εξουσίας που συνδέονται με τον Khalifa Haftar. Οι διαφορές για τον έλεγχο των κρατικών θεσμών, τα πετρελαϊκά έσοδα και τη διεξαγωγή εκλογών παραμένουν ανοιχτές.
Μια συμφωνία μεταξύ στρατιωτικών διοικητών, επομένως, δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με πολιτική ενοποίηση της χώρας.

Γιατί(πρέπει να) ανησυχεί η Αθήνα

Για την Ελλάδα, η μετατόπιση των ισορροπιών στη Λιβύη έχει άμεση γεωπολιτική σημασία.
Η Αθήνα είχε αναπτύξει σχέσεις με την ανατολική πλευρά, προσβλέποντας και στην αντίθεσή της προς την τουρκική πολιτική. Η έγκριση του μνημονίου από το ανατολικό κοινοβούλιο δείχνει ότι οι προηγούμενες ισορροπίες δεν είναι δεδομένες.
Εάν η Τουρκία αποκτήσει παράλληλα ρόλο στη διαμόρφωση της λιβυκής στρατιωτικής διοίκησης, θα ενισχύσει τη δυνατότητά της να επηρεάζει τις αποφάσεις της χώρας και τη συνεργασία της με ξένες δυνάμεις.
Η Αθήνα έχει απορρίψει την απόφαση για το μνημόνιο και επιδιώκει τη στήριξη διεθνών εταίρων.
Παράλληλα, Ελλάδα και Αίγυπτος συζητούν περαιτέρω οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ανατολικότερα, προς την κατεύθυνση της Κύπρου, όπως ανέφερε στις 22 Οκτωβρίου ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης .
Η έγκριση του μνημονίου από το λιβυκό κοινοβούλιο δεν σημαίνει ότι οι ελληνικές θέσεις ή οι διεθνείς νομικές διαφωνίες παύουν να ισχύουν.
Δημιουργεί, ωστόσο, ένα δυσμενέστερο πολιτικό περιβάλλον για την Αθήνα, καθώς η Αγκυρα επιχειρεί να διευρύνει την επιρροή της και στις δύο πλευρές της Λιβύης.

Οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση του ναυτικού της Συρίας

Την ίδια ώρα, η Τουρκία συμφώνησε σε έναν οδικό χάρτη για την ανασυγκρότηση των ναυτικών δυνάμεων της Συρίας, σε μια κίνηση που θα μπορούσε να επεκτείνει τη στρατιωτική επιρροή της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο και να μεταβάλει τις περιφερειακές ισορροπίες έναντι της Ελλάδας και του Ισραήλ.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε την πρωτοβουλία στις 23 Οκτωβρίου, μετά την επίσκεψη υψηλόβαθμης αντιπροσωπείας του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού στη συριακή πόλη-λιμάνι της Λαττάκειας.
Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην επισκευή και ναυπήγηση πλοίων, στην ατομική και ομαδική εκπαίδευση, στα προγράμματα εκσυγχρονισμού και στην αναβάθμιση των ναυτικών εγκαταστάσεων. Σύμφωνα με το υπουργείο, οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία επί της αρχής και διαμόρφωσαν έναν οδικό χάρτη συνεργασίας.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Συρία επιχειρεί να ανασυγκροτήσει τις ένοπλες δυνάμεις της, έπειτα από περισσότερο από μία δεκαετία εμφυλίου πολέμου, ο οποίος ολοκληρώθηκε με την κατάρρευση της κυβέρνησης του Bashar al-Assad πριν από σχεδόν δύο χρόνια.
Η σημασία της νέας πρωτοβουλίας υπογραμμίστηκε από μια σημαντική επίσκεψη του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού στη Λαττάκεια τον Ιούλιο.
Ο αρχηγός των τουρκικών Ναυτικών Δυνάμεων, ναύαρχος Ercüment Tatlıoğlu, έφτασε στο λιμάνι με τη φρεγάτα TCG Istanbul, σηματοδοτώντας την πρώτη επίσκεψη τουρκικών πολεμικών πλοίων στη Λαττάκεια από την έναρξη του συριακού εμφυλίου πολέμου, σύμφωνα με το πρακτορείο Anadolu.
Τουρκολιβυκό «μνημόνιο»: «Παράθυρο» για τουρκικά σεισμογραφικά και γεωτρύπανα νοτίως της Κρήτης - Χάρτες | ΣΚΑΪ
Libya–Turkey Maritime Boundary | Sovereign Limits
Τι προβλέπει η συμφωνία και ποια είναι τα όριά της


Ο οδικός χάρτης που ανακοινώθηκε δεν προβλέπει, τουλάχιστον με βάση όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, δικαιώματα μόνιμης στάθμευσης τουρκικών πολεμικών πλοίων στη Λαττάκεια.
Παράλληλα, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας δεν έχει ανακοινώσει συγκεκριμένες παραγγελίες πολεμικών πλοίων, χρονοδιαγράμματα παράδοσης ή το μέγεθος της ναυτικής δύναμης που σχεδιάζεται να συγκροτηθεί.
Κατά συνέπεια, η συμφωνία σηματοδοτεί την έναρξη ενός δυνητικού προγράμματος ανασυγκρότησης του συριακού Πολεμικού Ναυτικού και όχι την απόδειξη ότι η Συρία έχει ήδη ανακτήσει ουσιαστικές δυνατότητες διεξαγωγής ναυτικών επιχειρήσεων.
Η πραγματική στρατιωτική σημασία της πρωτοβουλίας θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο ο συμφωνημένος οδικός χάρτης θα μετατραπεί σε συγκεκριμένα προγράμματα ναυπήγησης, εκπαίδευσης και αναβάθμισης των ναυτικών υποδομών.

Πώς επηρεάζονται οι ισορροπίες με Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ

Ανάλυση που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο από το πρακτορείο Anadolu, με συντάκτη καθηγητή του τουρκικού Πανεπιστημίου Εθνικής Άμυνας, παρουσίαζε ρητά την ενίσχυση του συριακού Πολεμικού Ναυτικού και την αναβάθμιση των ναυτικών υποδομών στη Λαττάκεια ως εξελίξεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις περιφερειακές ισορροπίες.
Η ανάλυση περιέγραφε τη συνεργασία με τη Συρία ως ένα ακόμη στοιχείο του διευρυνόμενου δικτύου συνεργασιών της Τουρκίας με μεσογειακές χώρες, παράλληλα με τις υφιστάμενες σχέσεις της με τη Λιβύη και την Αίγυπτο.
Για το Ισραήλ, η προοπτική δημιουργίας ενός μελλοντικού συριακού Πολεμικού Ναυτικού με τουρκική υποστήριξη θα μπορούσε να εισαγάγει έναν νέο παράγοντα στις περιφερειακές ισορροπίες, σε μια ακτογραμμή όπου μέχρι πρόσφατα αντιμετώπιζε έναν ιδιαίτερα αποδυναμωμένο συριακό στρατό.
Για την Αθήνα, το ζητούμενο είναι να ενισχύσει τις περιφερειακές συνεργασίες της και να αποτρέψει τη δημιουργία νέων τετελεσμένων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το μεγάλο παιχνίδι της Άγκυρας στη Μέση Ανατολή βρίσκεται σε εξέλιξη.
Και το αποτέλεσμα θα επηρεάσει όχι μόνο το μέλλον της χώρας, αλλά και τις ισορροπίες ισχύος στην ευρύτερη περιοχή.


www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης